Cách nhận biết báo cáo tài chính có vấn đề

[Nguyễn My]

Báo cáo tài chính (BCTC) là một trong những công cụ cho cái nhìn khách quan nhất về tình hình sức khỏe tài chính của một doanh nghiệp.

Những con số thì không biết nói dối. Những con số trên báo cáo tài chính có thể cho biết doanh nghiệp đang phát triển hay thua lỗ nhưng qua nó cũng có thể cho chúng ta thấy tín hiệu về những vấn đề bất thường của doanh nghiệp đó. Trong bài này, chúng ta sẽ khám phá cách nhận biết báo cáo tài chính có vấn đề

Làm thế nào để đọc một báo cáo tài chính
Trước khi bạn có thể khoanh vùng khả nghi và nhận biết được những điểm bất thường trên báo cáo tài chính, đầu tiên bạn cần biết đọc báo cáo tài chính.

Rất nhiều người đọc báo cáo tài chính đơn giản chỉ mở báo cáo tài chính ra và tìm kiếm đánh giá trên các chỉ tiêu doanh thu, lợi nhuận hay dòng tiền.

Tuy nhiên BCTC còn có những phần khác mà bạn nên biết. Về cơ bản, BCTC gồm 4 thành phần:

Báo cáo Kiểm toán: Đây là báo cáo được lập bởi kiểm toán viên đưa ra ý kiến của họ về báo cáo tài chính dựa trên những gì kiểm toán viên thu thập được.

Báo cáo tài chính: Bản thân BCTC đã là một tập hợp các báo cáo nhỏ hơn cung cấp một bức tranh toàn cảnh về dòng tiền của doanh nghiệp và vị thế tài chính của doanh nghiệp đó trong một khoảng thời gian nhất định.

Các báo cáo nhỏ hơn trong hệ thống báo cáo tài chính là:

• Bảng cân đối kế toán
• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
• Thuyết minh báo cáo tài chính: Đây là báo cáo quan trọng để hỗ trợ bạn đọc BCTC. Thuyết minh báo cáo tài chính sẽ giải thích rõ các giao dịch quan trọng ở doanh nghiệp hoặc chi tiết hơn về các tài khoản kế toán.

Ý kiến, phân tích từ ban quản trị: Đây là một lưu ý từ ban quản trị bao gồm những thông tin (chủ đề) mà ban quản trị muốn thông báo tới các cổ đông hoặc người đọc báo cáo. Những lưu ý này của ban quản trị thường là kết luận từ một phần của báo cáo, và xếp ở phần riêng này, vì nó có thể không nhất thiết phải dễ hiểu đối với người đọc.

Ở tài liệu này sẽ cung cấp những thông tin vô cùng giá trị giúp các đối tượng đọc báo cáo tài chính xác định lợi nhuận, thanh khoản và dòng tiền của doanh nghiệp; mọi dấu hiệu đều quan trọng để thấy được sức khỏe doanh nghiệp.

Tìm kiếm dấu hiệu – Cách nhận biết báo cáo tài chính có vấn đề
Bây giờ bạn đã biết làm sao để đọc báo cáo tài chính, dưới đây là cách nhận biết báo cáo tài chính có vấn đề qua những điểm đen trên báo cáo tài chính

1. Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu tăng lên

• Dấu hiệu này cho thấy doanh nghiệp đang sử dụng nợ nhiều hơn cả những gì doanh nghiệp đang có – dấu hiệu báo động nếu tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu lớn hơn 100%.
• Ngoài ra bạn cũng có thể theo dõi hệ số khả năng thanh toán lãi vay được tính bằng cách dùng lợi nhuận hoạt động chia cho lãi vay. Bạn cần chú y nếu như hệ số này nhỏ hơn 5.

2. Doanh thu liên tục giảm qua các năm

• Nếu doanh nghiệp doanh thu sụt giảm liên tục trong nhiều năm, chứng tỏ doanh nghiệp đã không kinh doanh tốt.
• Trong khi các biện pháp cắt giảm chi phí như: bỏ các khoản chi tiêu lãng phí và cắt giảm nhân viên có thể bù đắp cho việc suy giảm doanh thu, nhưng doanh nghiệp cần phải có sự thay đổi trong kinh doanh trong vòng 3 năm nếu không việc cắt giảm sẽ không mang lại giá trị dài hạn.

3. Khoản mục Chi phí khác trên bảng cân đối kế toán cao bất thường

• Thông thường khoản mục “chi phí khác” có sự biến động khá nhỏ trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp
• Nếu khoản mục “chi phí khác” có giá trị cao bất thường, bạn nên tìm xem điều gì tạo nên khoản mục “chi phí khác” cao đến như vậy. Và bạn có thể dự đoán khoản mục này còn xuất hiện trong tương lai hay không.

4. Dòng tiền thiếu ổn định

• Dòng tiền là tín hiệu tốt cho biết sức khỏe của doanh nghiệp, dòng tiền giống như một dòng chạy, lên và xuống.
• Các khoản mục trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy các giao dịch đang được xử lý nhưng chúng không cho ta biết về các giao dịch xảy ra trong tương lai. Ngược lại, tình trạng thiếu tiền có thể là dấu hiệu việc chưa ghi nhận đúng thực tế về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp

5. Sự tăng lên của các khoản phải thu và hàng tồn kho có liên quan tới doanh thu

• Tiền ở các khoản phải thu hoặc trong hàng tồn kho là các khoản tiền không tạo ra lợi nhuận.
• Trong khi điều quan trọng là phải có đủ hàng tồn kho để đáp ứng các đơn đặt hàng, tuy nhiên một doanh nghiệp lại không muốn các khoản phải thu chiếm phần nhiều trong doanh thu hoặc trữ nhiều hàng tồn kho không bán được.

6. Liên tục phát hành cổ phiếu

• Nhiều cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường chứng khoán, tức là sẽ có nhiều cổ phần bị pha loãng hơn.
• Nếu số lượng cổ phần của một doanh nghiệp liên tục tăng hai hoặc ba phần trăm mỗi năm cho thấy doanh nghiệp đang phát hành nhiều cổ phần và làm loãng giá trị của doanh nghiệp.

7. Nợ vay luôn cao hơn tài sản bảo đảm

• Kinh nghiệm cho thấy một số doanh nghiệp duy trì ổn định tài sản và nợ vay khi ngành kinh doanh của doanh nghiệp không phụ thuộc vào yếu tố theo mùa hoặc ít bị ảnh hưởng bởi áp lực thị trường. Kể các các doanh nghiệp trong ngành có tính mùa vụ, cũng có thể để nợ nhiều hơn so với tài sản bảo đảm.
• Về mặt kỹ thuật, nợ vay cao hơn tài sản bảo đảm nằm trong kế hoạch được lập. Nếu doanh nghiệp để nợ phải trả tăng cao mà không có tài sản bảo đảm cũng có thể là dấu hiệu việc sử dụng đòn bẩy quá nhiều.

8. Giảm biên lợi nhuận gộp

• Biên lợi nhuận là thước đo về tính sinh lời của doanh nghiệp được tính bằng cách lấy lợi nhuận thu được trên doanh thu trong một khoảng thời gian nhất định.
• Tỷ suất lợi nhuận biên giảm là điểm nên các nhà phân tích nên lưu ý. Biên lợi nhuận thể hiện chi phí sản xuất trực tiếp ra hàng hóa hoặc dịch vụ và biên lợi nhuận cần phải đủ để trang trải chi phí hoạt động như chi phí nợ.

Phân tích báo cáo tài chính của một doanh nghiệp dù cho bạn là cổ đông hay nhà đầu tư đều là kỹ năng giá trị. Hãy dành thời gian để tìm hiểu sâu báo cáo tài chính và xem xét những dấu hiệu khả nghi để có những nhận định đúng đắn về tình hình tài chính của doanh nghiệp.

Nguồn tham khảo: https://phantichtaichinh.com