1. Tổng quan về chính sách
Nghị định 180/2024/NĐ-CP, ban hành ngày 31/12/2024, quy định chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) 2% theo Nghị quyết 174/2024/QH15 của Quốc hội, có hiệu lực từ 1/1/2025 đến 30/6/2025. Chính sách tiếp tục giảm thuế suất GTGT từ 10% xuống 8% cho một số hàng hóa, dịch vụ, nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế, kích cầu tiêu dùng, và giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân. Đây là lần thứ 4 Quốc hội áp dụng chính sách giảm thuế GTGT, sau các giai đoạn 2022, 2023, và 2024.
2. Các điểm chính của Nghị định 180/2024/NĐ-CP
- Thời gian áp dụng: Từ 1/1/2025 đến 30/6/2025.
- Đối tượng được giảm thuế:
- Hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10%, trừ các nhóm sau:
- Viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại và sản phẩm kim loại đúc sẵn, sản phẩm khai khoáng (trừ khai thác than), than cốc, dầu mỏ tinh chế, sản phẩm hóa chất (Phụ lục I).
- Sản phẩm, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (Phụ lục II).
- Công nghệ thông tin theo pháp luật về công nghệ thông tin (Phụ lục III).
- Mặt hàng than khai thác bán ra (bao gồm than qua sàng tuyển, phân loại theo quy trình khép kín) được giảm thuế, nhưng các khâu khác không được áp dụng.
- Mức giảm thuế:
- Doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp khấu trừ: Áp dụng thuế suất 8%.
- Doanh nghiệp, hộ kinh doanh tính thuế theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu: Giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT.
- Quy định về hóa đơn:
- Doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp khấu trừ: Ghi thuế suất 8% trên hóa đơn GTGT.
- Doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp tỷ lệ %: Ghi đầy đủ tiền hàng trước khi giảm tại cột “Thành tiền”, dòng “Cộng tiền hàng hóa, dịch vụ” ghi số tiền sau khi giảm 20% mức tỷ lệ %, kèm ghi chú “đã giảm… (số tiền) tương ứng 20% mức tỷ lệ % theo Nghị quyết 174/2024/QH15”.
- Kê khai thuế:
- Doanh nghiệp kê khai hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế theo Mẫu số 01 (Phụ lục IV) kèm Tờ khai thuế GTGT.
- Hóa đơn đã lập sai thuế suất phải được xử lý theo quy định về hóa đơn, chứng từ.
3. Tác động đến doanh nghiệp và kế toán viên
- Đối với doanh nghiệp:
- Cơ hội:
- Giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận, và kích cầu tiêu dùng, từ đó thúc đẩy hoạt động kinh doanh.
- Hỗ trợ duy trì công ăn việc làm và phục hồi kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn.
- Ước tính giảm thu ngân sách khoảng 26,1 nghìn tỷ đồng (2,85 nghìn tỷ đồng/tháng nội địa, 1,5 nghìn tỷ đồng/tháng nhập khẩu), giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đáng kể.
- Thách thức:
- Doanh nghiệp cần cập nhật quy trình lập hóa đơn và kê khai thuế để tránh sai sót.
- Một số ngành (bất động sản, tài chính, viễn thông) không được hưởng chính sách, gây bất lợi cạnh tranh.
- Đối với kế toán viên:
- Cơ hội:
- Tăng vai trò tư vấn về thuế và hóa đơn điện tử, đặc biệt trong việc hỗ trợ doanh nghiệp lập hóa đơn đúng quy định.
- Cơ hội nâng cao kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán và hóa đơn điện tử (MISA, Viettel, VNPT).
- Thách thức:
- Cần nắm vững danh mục hàng hóa, dịch vụ không được giảm thuế (Phụ lục I, II, III) để tránh nhầm lẫn khi kê khai.
- Áp lực xử lý hóa đơn sai sót và đảm bảo tuân thủ quy định trong thời gian ngắn (6 tháng).
4. Thách thức và giải pháp
- Thách thức:
- Doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh gặp khó khăn trong việc cập nhật phần mềm hóa đơn điện tử và kê khai thuế đúng quy định.
- Nguy cơ sai sót khi lập hóa đơn do thiếu hướng dẫn chi tiết hoặc thiếu hiểu biết về danh mục không được giảm thuế.
- Thời gian áp dụng ngắn (6 tháng) đòi hỏi doanh nghiệp và kế toán viên phản ứng nhanh.
- Giải pháp:
- Doanh nghiệp nên sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử (như Bkav eHoadon, VNPT, Viettel) đã cập nhật theo Nghị định 180/2024/NĐ-CP.
- Kế toán viên cần tham gia các khóa đào tạo từ Tổng cục Thuế hoặc Hiệp hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam (VAA).
- Cơ quan thuế cần tăng cường tuyên truyền, cung cấp tài liệu hướng dẫn và công cụ hỗ trợ (ví dụ: phần mềm HTKK 5.2.7).