Chia sẻ Chi phí bảo trì hệ thống cầu trục và bài toán kiểm soát ngân sách

[vnlifting]

Trong quá trình đầu tư hoặc cải tạo nhà xưởng, phần hệ thống cấp điện cho cầu trục đôi khi không được chú ý nhiều bằng pa lăng, động cơ hay kết cấu thép. Tuy nhiên, nếu hệ thống cấp điện thường xuyên gặp sự cố thì thời gian dừng thiết bị cũng có thể kéo theo nhiều chi phí phát sinh.

Một trong những phương án được sử dụng khá phổ biến hiện nay là ray điện hộp kín. Phần thanh dẫn được đặt bên trong vỏ bảo vệ nên hạn chế được bụi bẩn, mạt kim loại và hơi ẩm tiếp xúc trực tiếp với đường dẫn điện. Với những nhà xưởng hoạt động liên tục, yếu tố này khá đáng quan tâm vì có thể giảm công việc vệ sinh và kiểm tra hệ thống điện.

Không nên chỉ nhìn vào giá mua ban đầu​

Khi so sánh các phương án cấp điện, nếu chỉ lấy giá thiết bị làm tiêu chí thì chưa phản ánh đầy đủ chi phí sử dụng. Một hệ thống có giá đầu tư thấp nhưng phải vệ sinh thường xuyên, thay chổi tiếp điện nhiều hoặc thường xuyên phát sinh lỗi tiếp xúc thì về lâu dài vẫn có thể làm tăng chi phí vận hành.

Do đó, khi lập dự toán cho cầu trục, ngoài chi phí thiết bị nên tính thêm chi phí lắp đặt, phụ kiện, bảo trì và thời gian dừng máy khi cần sửa chữa.

Lựa chọn 3P hay 4P cũng cần dựa vào thiết kế điện​

Với các hệ thống sử dụng thanh dẫn dạng hộp, số cực cần được xác định theo sơ đồ điện và yêu cầu cấp nguồn của thiết bị. Ray điện hộp kín 3P có thể được sử dụng cho những hệ thống có nhu cầu cấp điện phù hợp với cấu hình ba cực.

Trong khi đó, với hệ thống cần thêm đường dẫn điện, ray điện hộp kín 4P là một phương án có thể được cân nhắc. Không nên chọn theo thói quen hoặc chỉ dựa vào giá thành, bởi thanh ray, chổi lấy điện và các phụ kiện đi kèm cần tương thích với nhau.

Một vài khoản chi phí nên tính ngay từ đầu​

Nếu đang lập dự toán cho một hệ thống cầu trục mới, theo tôi nên tách riêng các hạng mục liên quan đến cấp điện để dễ theo dõi, chẳng hạn:

• Thanh dẫn điện và các đoạn ray.
• Chổi lấy điện.
• Kẹp treo, mối nối và đầu cấp điện.
• Nhân công lắp đặt, căn chỉnh.
• Chi phí kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ.
• Vật tư thay thế trong quá trình sử dụng.

Cách tính này giúp chủ đầu tư có cái nhìn sát hơn về tổng chi phí của hệ thống thay vì chỉ so sánh giá thiết bị ban đầu.

Kinh nghiệm khi đưa vào vận hành​

Sau khi lắp đặt, nên kiểm tra định kỳ tình trạng chổi lấy điện, các mối nối và điểm treo ray. Nếu xuất hiện hiện tượng mất điện chập chờn, tia lửa bất thường hoặc phát nhiệt tại vị trí tiếp xúc thì cần kiểm tra sớm.

Đối với nhà xưởng đang vận hành sản xuất, việc bảo trì chủ động thường dễ kiểm soát hơn so với xử lý sự cố đột xuất. Đặc biệt với cầu trục làm việc thường xuyên, một lỗi nhỏ ở hệ thống cấp điện cũng có thể khiến cả thiết bị phải dừng hoạt động.

Vì vậy, khi lập phương án đầu tư cầu trục, phần cấp điện nên được tính toán đồng thời với thiết bị nâng và kết cấu cầu trục. Chọn đúng cấu hình ngay từ đầu sẽ thuận lợi hơn cho cả việc vận hành, bảo trì và kiểm soát chi phí sau này.